Nuôi dưỡng bé thông minh đa diện

trí thông minh âm nhạc –
nhịp điệu – tiết tấu

TRÍ THÔNG MINH VẬN ĐỘNG CƠ THỂ

TRÍ THÔNG MINH LOGIC – TOÁN HỌC

TRÍ THÔNG MINH TƯƠNG TÁC – XÃ HỘI

TRÍ THÔNG MINH NGÔN NGỮ

TRÍ THÔNG MINH TỰ NHIÊN

TRÍ THÔNG MINH KHÔNG GIAN – THỊ GIÁC

TRÍ THÔNG MINH NHẬN THỨC BẢN THÂN

Giúp bé phát triển trí thông minh âm nhạc – nhịp điệu – tiết tấu

Trong những năm tháng đầu đời và cả khi bé đang lớn, âm nhạc luôn quan trọng để giúp bé phát triển việc ghi nhớ và học hỏi. Mẹ hãy hát ru bé trước khi cho bé ngủ những bài hát ru, bài dân ca hay cho bé nghe các bản nhạc êm dịu. Và hãy hát cùng bé các bài hát thiếu thi mỗi ngày để con được vui, được phát triển trí thông minh âm nhạc của mình.

Cho bé tham gia các hoạt động âm nhạc như tham gia đội văn nghệ ở trường, ở nhà văn hóa thiếu nhi… sẽ giúp bé gần gũi hơn với âm nhạc, xem đây là một hoạt động gắn bó và bé có thể tự nhiên thể hiện khả năng, cảm xúc qua âm nhạc.

Hãy tạo cho bé một bộ sưu tập các bản nhạc bé yêu thích để cùng nghe và tập cho bé hát mỗi ngày và mẹ đừng quên khuyến khích bé nhảy múa theo nhạc cho vui nhộn nhé.

Hãy cho bé tập một loại nhạc cụ nào đó mà bé thích, có thể là đàn piano, organ hay guitar. Sự khởi đầu lúc nào cũng sẽ hơi khó khăn dù bé vẫn thích, hãy kiên nhẫn với bé.

Giúp bé phát triển trí thông minh vận động cơ thể

Khuyến khích bé tham gia các môn thể thao yêu thích (bơi lội, đi xe đạp, chạy bộ, võ thuật…) để tăng cường khả năng phối hợp khéo léo, linh hoạt giữa các bộ phận cơ thể (tay – chân - mắt…) cũng như tăng cường khả năng phản xạ nhanh.

Rèn luyện thể chất (như thể dục buổi sáng, nhịp điệu…) sẽ giúp tim và phổi khỏe mạnh, phát triển thể chất khỏe mạnh, nâng cao sức bền và tăng cường khả năng chịu đựng của cơ thể.

Phát huy sự khéo léo và tinh tế của đôi bàn tay với các trò chơi như nặn tượng bằng đất sét, biểu diễn ảo thuật với các trò đơn giản và phù hợp với bé, hay đơn giản là cho phép bé tháo tung các đồ chơi (xe hơi, búp bê…) rồi lắp lại.

Giúp bé tăng cường khả năng biểu đạt của cơ thể thông qua hoạt động nghệ thuật. Bé có thể tham gia hoạt động diễn kịch ở lớp, cung văn hóa hay tham gia các lớp học múa… Bé chắc chắn sẽ rất say mê và phát huy sở trường của mình.

Khuyến khích bé tự làm vệ sinh cá nhân (đáng răng, tắm…) cũng như giúp đỡ cha mẹ những việc nhà nho nhỏ (quét nhà, lau bàn ghế…).

Giúp bé phát triển trí thông minh logic – toán học

Giúp bé học và chơi với con số:

Luôn tạo hứng thú cho bé làm quen với con số trong nhiều tình huống như: đếm xem trong nhà có mấy người, nhờ bé sắp chén, đũa trước bữa ăn, đếm ô tô trên đường về nhà…

Hãy thường xuyên chơi trò đố vui với bé những phép cộng trừ từ nhỏ đến lớn, bé sẽ phát triển sự nhạy bén với con số và tính nhẩm nhanh hơn.

Khuyến khích trẻ tự tìm tòi câu trả lời cho những thắc mắc của bản thân:

Khuyến khích trẻ đọc những cuốn sách, tạp chí khoa học cho thiếu nhi hay sách câu đố như: Toán tuổi thơ, Mười vạn câu hỏi vì sao? Horrible Science (đã được dịch ra tiếng Việt)…

Các chương trình ti-vi như “Thế giới quanh em”, “Họ đã làm điều đó như thế nào?”, “Những điều kỳ thú”,… cũng rất tốt trong việc kích thích tư duy logic – toán học của bé.

Khi đưa trẻ đi thăm những nơi như viện nghiên cứu, công viên hải dương, hay thậm chí là đi chơi ở công viên nước, đi dã ngoại, bạn hãy đặt ra các câu hỏi thực tế để bé phải suy nghĩ, tìm câu trả lời.

Tạo điều kiện để trẻ khám phá được nguyên nhân, nguyên lý, quy luật:

Cha mẹ có thể cùng tham gia một số thí nghiệm đơn giản với trẻ. Như điều gì sẽ xảy ra khi cho mình pha màu vàng vào màu xanh nước biển? Điều sẽ xảy ra khi mình thổi quá nhiều hơi vào quả bóng bay? Tại sao lại như vậy?

Cho bé tự sắp xếp lại đồ chơi hoặc đồ dùng của mình sau đó hãy yêu cầu trẻ lý giải vì sao lại sắp xếp đồ vật, phân loại đồ dùng theo trật tự như vậy.

Thường xuyên đặt ra các câu hỏi đòi hỏi sự tư duy logic của trẻ như: “Tại sao ban ngày, trời lại sáng trưng, còn ban đêm thì trời lại tối?”tại sao con chim bay được mà con chó thì không?

Giúp bé phát triển trí thông minh tương tác – xã hội

Khuyến khích bé chia sẻ, quan tâm và giúp đỡ người khác:

Tạo ra một bầu không khí biểu lộ tình yêu thương, tôn trọng, thân mật trong gia đình. Khuyến khích bé sự chia sẻ và quan tâm đến mọi thành viên trong nhà

Hàng ngày dành thời gian nói chuyện nhiều với bé, kể chuyện, đọc sách có các nhân vật luôn làm những việc có ích cho gia đình, xã hội và sàng giúp đỡ người khác

Giúp bé phát triển kỹ năng xã hội:

Cha mẹ dành thời gian cùng chơi trò chơi với bé. Không chỉ các trò có tính chất đồng đội (như bóng rổ, bóng đá…) mà ngay cả các trò chơi dân gian, múa hát, đọc thơ, diễn kịch, tập thể dục cùng bố mẹ vào buổi sáng…cũng sẽ khuyến khích phát triển các kỹ năng xã hội ở bé.

Khuyến khích bé làm MC nhí trong các sự kiện ở trường, trong gia đình hoặc trong xóm.

Tạo môi trường cho bé được tham gia tập làm các việc trong nhà để giúp cha mẹ, anh chị phù hợp với lứa tuổi và hiểu biết của bé.

Giúp bé tăng cường khả năng lãnh đạo nhóm:

Khuyến khích bé giao tiếp, tương tác, giữ vai trò “trưởng nhóm” hay “cố vấn” với các bạn, để trẻ thể hiện quan tâm, giúp đỡ, chia sẻ với nhau. Cha mẹ có thể cho bé chơi với trẻ hàng xóm hoặc tụ tập con cái của bạn bè, cho trẻ được chơi theo những nhóm nhỏ, khoảng 3 – 4 trẻ.

Khuyến khích bé tăng cường khả năng giải quyết xung đột:

Khuyến khích bé tự giải quyết mâu thuẫn xảy ra trong khi giao tiếp, chơi đùa với bạn bè, hoặc giúp bạn bè giải quyết mâu thuẫn, bởi bé rất giỏi trong việc này. Bé có thể tự giải quyết các xung đột mà không cần có sự can thiệp của người lớn.

Cha mẹ cần làm gương cho trẻ nói theo, cần đối xử công bằng với mọi đứa trẻ, tuyệt đối không thiên vị, bênh vực con mình.

Giúp bé phát triển trí thông minh ngôn ngữ

Thường xuyên trò chuyện với con, khuyến khích con nói hoặc đặt câu hỏi cho cha mẹ về “đủ thứ chuyện trên đời”.

Dành thời gian kể chuyện, đọc truyện cho con nghe ở mọi lúc, mọi nơi. Khi kể hay đọc, cha mẹ dùng giọng điệu ân cần, nhưng phải phù hợp với bối cảnh câu chuyện, với tâm lý từng nhân vật để giúp trẻ nhận diện sự thay đổi sắc thái trong từng chi tiết. Bé sẽ dần yêu thích đọc sách hơn nhờ sự tò mò, thích thú với các câu chuyện mà cha mẹ đem đến cho mình mỗi ngày.

Cha mẹ cũng nên cho bé tiếp xúc với các không gian sách bên ngoài nhà mình như đưa trẻ đi nhà sách hay đến thư viện cho bé cơ hội “hít thở” bầu không khí sách vở. Khi đã cảm thấy quen thuộc với những cuốn sách, bé sẽ có mong muốn tìm hiểu những gì ẩn trong đó, sau những hình ảnh và con chữ.

Có thể định ra một thời điểm cố định, như 8 giờ tối thứ Bảy mỗi tuần để cùng trẻ đếm xem tuần rồi trẻ đã biết được những truyện nào, trẻ có suy nghĩ gì về các câu chuyện đã nghe,…

Khuyến khích trẻ viết nhật ký cũng là ý hay để giúp trẻ phát triển kỹ năng ngôn ngữ, nhất là với các bé từ 5 – 6 tuổi trở lên. Không nhất thiết trẻ phải viết đúng ngay từ đầu – trẻ “có quyền” viết sai chính tả, diễn đạt chưa trôi chảy, miễn là trẻ được thể hiện suy nghĩ, tình cảm qua con chữ.

Giúp bé phát triển trí thông minh tự nhiên

Tạo điều kiện để trẻ được tiếp xúc gần gũi với thiên nhiên:

Cho trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời như đi chơi công viên hay ra ngoài vườn để bé gần gũi với thiên nhiên cây cối, các con vật.

Cha mẹ cần tạo điều kiện cho bé được trải nghiệm thực tế như tham gia trồng cây trong sân, vườn nhà, chăm sóc con vật nuôi (chim, cá cảnh, gà, vịt, chó mèo..) vừa giúp trẻ có tình yêu với các loài thực vật và động vật, vừa giúp bé biết quan sát và học hỏi quá trình trưởng thành của cây trồng vật nuôi

Thỉnh thoảng cho trẻ đi chơi sở thú để nhìn ngắm các con vật mà trẻ ít có cơ hội nhìn thấy, chỉ dẫn thêm cho trẻ các thông tin có ghi tại bảng thông tin để bé có thêm kiến thức tự nhiên sống động và thực tế.

Tạo điều kiện cho trẻ tham gia các hoạt động dã ngoại, hoặc tham gia các dự án tình nguyện ở trường và cộng đồng như thu gom rác tái chế, dọn vệ sinh công cộng, trồng cây…Từ đó, trẻ dần có ý thức yêu quý thiên nhiên và có ý thức bảo vệ môi trường

Khuyến khích trẻ tìm hiểu về thiên nhiên:

Khuyến khích và cùng trẻ xem các kênh truyền hình như Discovery Channel hay Animal Planet vốn có rất nhiều thông tin sinh động và mới mẻ về thiên nhiên kỳ thú… Những cuốn sách, tranh ảnh về thiên nhiên cũng rất hữu ích cho trẻ hiểu thêm về động thực vật, hiện tượng tự nhiên...

Khuyến khích trẻ tự tìm hiểu thêm về các hiện tượng tự nhiên thường xảy ra như mưa, gió, sấm sét…Tại sao có các hiện tượng này? Nó ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống? Bé sẽ dần dần quan tâm đến các hiện tượng tự nhiên khác khi bé bắt đầu có sự hứng thú tìm hiểu...

Giúp bé phát triển trí thông minh không gian – thị giác

Tạo điều kiện cho bé tiếp xúc với hình ảnh – màu sắc, cho bé thỏa thích nhìn ngắm sự vật

Dành thời gian cùng bé xem các loại sách có nhiều tranh ảnh, màu sắc như truyện tranh dân gian, truyện tranh thiếu nhi lành mạnh... hay những cuốn sách khoa học được trình .bày nhiều hình ảnh minh họa cho lứa tuổi thiếu nhi (graphic novel).

Cùng bé đi tham quan các phòng tranh, nhà trưng bày, viện bảo tàng mỹ thuật… Trong lúc tham quan cha mẹ nên hướng dẫn bé quan sát kĩ những bức tranh, những hiện vật mà bé cảm thấy thích thú. Sau những buổi tham quan này cha mẹ cũng khuyến khích bé kể cho anh chị hay em của mình về chuyến tham quan nhằm giúp trẻ tái tạo lại những hình ảnh mà mình đã thấy và giúp trẻ nhớ lâu hơn

Khuyến khích bé trải nghiệm với hình ảnh – màu sắc để thỏa trí sáng tạo

Cho bé thỏa thích chơi với màu sắc qua các loại bút màu, giấy thủ công, các mảnh vải nhiều màu sắc và họa tiết, các khối xếp hình…

Nếu trẻ đặc biệt yêu thích một hoạt động nào đó, như vẽ, cắt, dán giấy, nặn đất sét, chơi xếp hình, chơi trò xây dựng… hãy khuyến khích và tạo sự hứng thú cho bé trong các sở thích này, thậm chí cho bé đến các lớp học về tô màu, nghệ thuật tạo hình...

Kích thích trí nhớ và định hướng trong không gian ba chiều của bé

Cho bé chơi các trò chơi đòi hỏi nhiều trí nhớ về hình ảnh như tìm cặp hình giống nhau, xếp hình, tìm điểm khác nhau giữa hai hình…

Khi cùng bé tham gia dã ngoại hoặc đi công viên, cha mẹ cũng có thể rèn kĩ năng định hướng, xác định đường đi cho bé bằng cách đặt ra những câu hỏi như: muốn đi qua hồ chúng ta nên đi đường nào? Từ đây về nhà chúng ta nên đi như thế nào?

Giúp bé phát triển trí thông minh nhận thức bản thân

Một em bé có trí thông minh nhận thức bản thân ở mức cao biểu hiện ở việc bé có ý thức mạnh mẽ về chính mình và có tính độc lập cao. Vì thế, để phát triển trí thông minh này của bé, cha mẹ cần cho bé không gian riêng, khuyến khích bé tự xác định mục tiêu và tự tiến hành các hoạt động bé muốn làm.

Tạo ra một bầu không khí biểu lộ tình yêu thương, tôn trọng, rộng lượng trong gia đình để khuyến khích bé chia sẻ, bày tỏ ý kiến. Cha mẹ chú ý lắng nghe, chấp nhận và tôn trọng những ý kiến khác biệt ở bé.

Tôn trọng sự riêng tư sở thích riêng của bé, tránh áp lực bắt bé phải làm điều bé không thích làm. Ví dụ, cha mẹ hãy hỏi bé có muốn học đàn, học bơi... nếu bé thích hãy cho bé tham gia.

Khuyến khích bé viết nhật ký, vì đây là nơi riêng tư để lưu giữ những suy nghĩ, những cột mốc quan trọng của bé. Khi đọc lại, bé cũng có cơ hội hiểu rõ hơn về chính mình, về quá trình phát triển nhận thức của bản thân. Nếu bé còn nhỏ và chưa biết chữ, cha mẹ có thể nhật ký bằng hình ảnh, đồ vật... để lưu giữ ký ức về cảm xúc khi còn bé.

Khuyến khích bé đặt mục tiêu và tự hoàn thành. Cha mẹ có thể bắt đầu từ việc giúp bé hiểu rõ những điều bé muốn làm, muốn đạt được để bé tự hình thành nên các mục tiêu (dù nhỏ) của mình và tạo cơ hội & điều kiện để bé có thể tiến hành các hoạt động bé dự định làm.

Cha mẹ nên lưu ý rằng bản thân bé thường tự áp lực bản thân phải đạt được những điều bé muốn, hoặc chủ động thực hiện các việc phải làm một cách độc lập nên gia đình cần hạn chế các áp lực thêm lên bé mà hãy giúp bé biết cách giải tỏa stress bằng những hành vi tích cực: trò chuyện & chia sẻ với cha mẹ, thầy cô giáo, bạn bè.